Στο κέντρον της επάνω Πόλεως
με το καμπαναριό της, που είν’ ένα στολίδι
του λιμένος και της προσόψεως,
στέκει ο Ναός της Παναγίας.
Ωραίος ο Ναός, το Τέμπλο ωραίο,
ωραία τα λαμπρά τα Εικονίσματα,
ωραίες κ’ οι νορίτισσες που εκκλησιάζονται,
όλα ωραία.
Στο κέντρον της επάνω Πόλεως
με το καμπαναριό της, που είν’ ένα στολίδι
του λιμένος και της προσόψεως,
στέκει ο Ναός της Παναγίας.
Ωραίος ο Ναός, το Τέμπλο ωραίο,
ωραία τα λαμπρά τα Εικονίσματα,
ωραίες κ’ οι νορίτισσες που εκκλησιάζονται,
όλα ωραία.
«Είχα γνωριμία και φιλία με τον αείμνηστο Παπαδιαμάντη!
Τον εγνώρισα στο Εκκλησάκι του Προφήτου Ελισαίου!
Από αυτόν έμαθα να ψάλλω συνετά, με κατάνυξι και φόβο Θεού, ταπεινά!!
Όταν έψελνε, ήταν σαν να ευρισκόταν μπροστά στο φοβερό Βήμα της Δευτέρας Παρουσίας του Χριστού!!
Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, εγεννήθη εις την Σκιάθο στις 4 Μαρτίου του 1851.
Είναι ίσως ο σημαντικότερος Έλληνας λογοτέχνης!!
Ήτο διηγηματογράφος, ποιητής, δημοσιογράφος, αλλά και μεταφραστής!
Είναι γνωστός και ως «ο Άγιος των Ελληνικών γραμμάτων»!
Κατά τον Καβάφη, ήτο «η κορυφή των κορυφών»!
Και κατά τον Μιλτιάδη Μαλακάση, ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης υπήρξε ο μεγαλύτερος Νεοέλληνας διηγηματογράφος!
Εκοιμήθη εις την γενέτειρά του την Σκιάθο, στις 3 Ιανουαρίου του 1911!!!
«ΤΟ ΜΟΙΡΟΛΟΓΙ ΤΗΣ ΦΩΚΙΑΣ», είναι από τα ωραιότερα διηγήματα του Παπαδιαμάντη.
Δημοσιεύθηκε γιά πρώτη φορά το 1908.
Κάποια Χριστούγεννα, επήγε ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης στα γραφεία της εφημερίδας «Ακρόπολις», γιά να παραδώσει ένα Χριστουγεννιάτικο διήγημα.
Ο Σταμάτης Σταματίου (Σταμ Σταμ) δεν τον αναγνώρισε και μάλιστα εσχημάτισε την εντύπωση ότι, ήταν κάποιος άπορος, που επήγε να πάρει τις δέκα δραχμές γιά τα Χριστούγεννα, όπως όλοι οι πτωχοί της εποχής.
Ο Παπαδιαμάντης, επήρε τις δέκα δραχμές που του έδωσαν, αλλά ήθελε να δώσει και το κείμενό του. Ακολουθεί, λοιπόν, ο χαρακτηριστικός διάλογος, όπως τον κατέγραψε ο Σταματίου:
Υπό του Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη
<<... Μεταξύ των υπαρχόντων ιερέων, υπάρχουσιν ακόμη πολλοί ενάρετοι και αγαθοί, εις τας πόλεις και εις τα χωρία. Είναι τύποι λαϊκοί, ωφέλιμοι, σεβάσμιοι. Ας μην εκφωνώσι λόγους. Ηξεύρουσιν αυτοί άλλον τρόπον, πώς να διδάσκωσι το ποίμνιον!
Γνωρίζω ένα ιερέα εις τας Αθήνας, τον παπά-Νικόλα τον Πλανά. Είναι ο ταπεινότερος των ιερέων και ο απλοϊκότερος των ανθρώπων! Διά πάσαν Ιεροπραξίαν, αν του δώσης μίαν δραχμήν η πενήντα λεπτά η μίαν δεκάραν, τα παίρνει. Αν δεν του δώσης τίποτε, δεν ζητεί. Διά τρεις δραχμάς, εκτελεί ολόκληρον Παννύχιον Ακολουθίαν! Απόδειπνον, Εσπερινόν, Όρθρον, Ώρας, Θ. Λειτουργίαν! Το όλον, διαρκεί εννέα ώρας! Αν του δώσης μόνον δύο δραχμάς, δεν παραπονείται...
<<Πηγή μου ζωηφόρος, που δροσίζεις
με το βαθὺ ποτάμι, με το νάμα Σου
τόσες ψυχές, και μένα την ψυχή μου,
ο κρότος των νερών Σου μέσ’ στα ρέματα
κι ανάμεσα στους βράχους, στα βουνά,
κι ως κάτω, έως το κύμα της θαλάσσης,
ο ρόχθος των υδάτων Σου ακούεται!
Ο Παπαδιαμάντης αναφέρεται, ονομαστικά μάλιστα, σ’ ένα από τα μνημειώδη κείμενά του («Στα Τραγούδια του Θεού»), στον Παπα-Νικόλα τον Πλανά.
Γράφει ο Παπαδιαμάντης ότι, η
μικρή Κούλα πέθανε και οι ψάλτες μαζί με τους ιερείς έψαλλαν το, «Δεύτε
τελευταίον ασπασμόν» και συνεχίζει λέγοντας χαρακτηριστικά: