Ο Φώτης Κόντογλου (Αϊβαλί, 8 Νοεμβρίου 1895 - Αθήνα, 13 Ιουλίου 1965), υιός του Νικόλαου Αποστολέλλη και της Δέσπως Κόντογλου, ανεδείχθη σ’ έναν από τους κορυφαίους Έλληνες ζωγράφους και πνευματικούς δημιουργούς του 20ου αιώνα! Νέος, ταξίδεψε σε πολλές Χώρες της Ευρώπης, όπου εγνώρισε και σπούδασε την «δυτική» λεγόμενη ζωγραφική, αλλά τελικά αφιερώθηκε εις την Βυζαντινή τέχνη και ιδιαίτερα εις την Αγιογραφία, που εγνώρισε σε βάθος, όταν επισκέφθη το Άγιον Όρος, το 1923. Μετά την Μικρασιατική Καταστροφή εγκατεστάθη εις την Αθήνα, στη συνοικία Κυπριάδου, στην οικία που διατηρείται μέχρι σήμερα, ως μνημείο, από την κόρη του και τον γαμπρό του.
Ο Κόντογλου, φιλοτέχνησε πολλές φορητές Εικόνες, εικονογράφησε Εκκλησίες της Αθήνας, που σήμερα θεωρούνται μνημεία της Βυζαντινής Αγιογραφήσεως, συντήρησε τις Τοιχογραφίες του Μυστρά! Εξέδωσε επίσης, το βιβλίο «Έκφρασις της Ορθόδοξης Αγιογραφίας», έργο ιστορικής σημασίας γιά τη διατήρησι της Βυζαντινής Αγιογραφίας, ενώ ανάμεσα στις σημαντικότερες δημιουργίες του, συγκαταλέγονται, η διακόσμησι μιάς αίθουσας του Δημαρχείου Αθηνών και οι τοιχογραφίες του σπιτιού του με την τεχνοτροπία του fresco!
Κοντά του εμαθήτευσαν μεγάλοι Έλληνες ζωγράφοι, όπως ο Τσαρούχης και ο Εγγονόπουλος!
Τα έργα του, που έχουν εκτεθή σε μεγάλες εκθέσεις του εσωτερικού και του εξωτερικού, ευρίσκονται σήμερα σε Μουσεία, Πινακοθήκες και ιδιωτικές συλλογές. Παράλληλα, ο Κόντογλου υπήρξε προικισμένος συγγραφέας, υπέρμαχος της Ορθοδοξίας και της Ελληνικής Παραδόσεως, λάτρης της Ελληνικής φύσεως και μέγας θαλασσογράφος!
Γιά το σύνολο της προσφοράς του στα Ελληνικά Γράμματα και την τέχνη εβραβεύθη από το Ελληνικό Κράτος και την Ακαδημία Αθηνών!
Εκοιμήθη το 1965 εις την Αθήνα!!
«Ο κακόμοιρος ο κόσμος διψά γιά ειρήνη…
Μα χωρίς την απομέσα ειρήνη,
δεν μπορεί να γίνη ειρήνη εξωτερική.
Χωρίς την ψυχική ειρήνη,
η πολιτική και κοινωνική ειρήνη
είναι ψεύτικη...»!!!
Φώτης Κόντογλου (1895-1965)!!
